İSTANBUL İSTİKLAL MAHKEMESİ
Milli Savaş’ın kazanılmasından kısa bir süre sonra özellikle Saltanat’ın kaldırılışı ve Cumhuriyet’in ilanı gelişmelerin giderek Hilafe’in kaldırılacağını göstermesi karşısında, İstanbul’un muhalif basınında bir geriye dönüşü açıkça ortaya koyan şekil aldı.Muhalif basını oluşturan Hüseyin Cahit , Ahmet Emin , Velit Ebüzziya, Eşref Edip gibi yazarların ve onların çalıştığı Tanin, Vatan . Tevhid-i Efkar , Sebi’ül Reşat gazeteleri kamu oyunda , a)Hüseyin Cahit ittihatçılığı b)Ahmet Emin Rauf Bey gurubunu, c)Velit Ebüzziya ve Eşref Edip şeriatı ve hilafetçi şeklinde değerlendiriliyorlardı.Tevhidi efkar yıkıcı ve toplumu karıştırıcı , Tanin yapılanları beğenmeyen ve ittihat terakki devrini savunan meşrutiyetçi, Vatan ve İleri gazeteleri ise ülke yeniden büyük bir çıkmaza girmiş gibi yayın yapıyorlardı. Özellikle son iki gazete, M.Kemal Paşa’nın Washington gibi bir kenara çekilip, politikadan uzaklaşmasını istiyorlardı.Bu teklif hilafet yanlısı olanlarca da desteklenmekteydi.Türk basını Müdafaa-i Hukuk savunuculuğunu yapanlarla,buna karşı olan İttihat terakki ve Hilafet-saltanat savunuculuğunu yapan iki guruba ayrılmıştı.İzmit basın toplantısında M.Kemal bütün gazetecileri uyarmış, ülkeyi çağdaşlaştırma eylemine karşı çıkılmamasını istemişti.Bazı yazarlar bir süre bu uyarılara uydular, fakat Ankara’nın başkent oluşu ve cumhuriyetin ilanından sonra amansız bir eleştiri hatta saldırıya basşladılar.
Ötedenberi cumhuriyetçi düşüncede olan Hüseyin Cahit Cumhuriyetin ilanı ve ilgili teşkilatı esasiye değişikliği diye nitelemekte kendisi hilafetçi olduğu için giderek Hilafetin kaldırılacağını belirten bu kesin gelişmeden endişe duyuyordu.M.Kemal’in Cumhurbaşkanı seçilmesi halifenin devlet başkanı olmasını isteyenlerin umutlarını yıkmıştı.Hüseyin Cahit bey bu endişe ile 8 kasım tarihli makalesinde ,M. Kemal’in cumhurbaşkanı olmasından sonra Hilafete cephe alıdığını sorarak, M.Kemali elelştirilerin hedefi yapıyordu.Muhalif basınının cumhuriyetin ilan şeklinin garip olduğu ve oldu bittiye getirildiği gibi eleştirileriözellikle M. Kemal sahsını hedef alarak ‘’En büyük ruhlu adamlar bile şahsi kuvvet sahibi olmanın cazibesine muhavemet edememiştir ‘’ deniyordu.Halife padişahın kulu olarak yaşamayı meziyet sayanların , M. Kemal’in cumhurbaşkanı oluşunu eleştirmekteki asıl amçları Hilafetin kaldırılışın engellemek ve bu kuruma eski gücünü kazandırmaktı.
Milli savaşın liderlerinden Rauf bey bile cumhuriyetin aceleye getirildiğini ileri sürerek hilafetçilerin büyük desteğini sağladı.1 kasımda Vatan ve Tevhid gazetelerinde yayınlanan açıklamasında, en doğru devlet şeklinin, devlet başkanlığının Halifeye ait olduğu bu makamın cumhurbaşkanınca işgalini doğru bulmadığını söylüyor cumhuriyetin ilanını gerekçe göstererek ‘’Halifeye verilecek sıfat ve selahiyeti temin etmekle meşgul ve onun teveccüh ve iltifatını lütfen ilahi kabul etmekten memnun olanların düş kırıklığına uğramaktan müteessir...
Yazar Admin
- July 07 2007 00:00:14 ·
0 Yorumlar ·
281 Okuma
Yorumlar
Henüz bir yorum gönderilmemiş.
Yorum Gönder
Yorum Gönderebilmek için Üye Girişi yapmalısınız yada Sitemize Üye Olmalısınız.
Oylama
Sadece üyeler oylayabilir.
Lütfen Üye olun yada Üye girişi yapın.
Henüz bir oylama yapılmamış.
Yönetici Girişi
Kısa Mesajlar
Mesajınızı gönderebilmeniz için üye olmanız yada üye girişi yapmanız gerekmektedir.
dj akman dj akman
şarkıları hayatı albümleri son albümü şarkılarını indir mp3'ünü indir dj akman
fan dj akman söyletmez djakman dj akman söyletmez son defa seninle ilk defa